Điện gió đối với Việt Nam đang dần dần được thừa nhận và phát triển chứ không chỉ được nhắc đến như một nguồn năng lượng xanh, sạch nhưng xa vời. Quảng Trị được nhắc đến như mảnh đất của gió, của nắng và của cát… tất cả đều có thể trở thành thế mạnh nếu chúng ta nhìn nó như là thế mạnh và suy nghĩ để sử dụng nguồn lực đó.
1. Khởi đầu Nhà máy phát điện sức gió đầu tiên ở VN phải kể đến là nhà máy đặt tại huyện đảo Bạch Long Vỹ, TP Hải Phòng. Công suất 800KW với vốn đầu tư 0.87 triệu USD (14 tỉ đồng). Như thế, với giá bán điện 0,05USD/KWh ( 750VNĐ/KWh) thì thời gian hoàn vốn là 7-8 năm. Thực tế cho thấy, mặc dù trong năm 2005, đã có 3 cơn bão lớn, tốc độ gió đều vượt qua cấp 12 nhưng tuabin gió-phát điện vẫn vận hành an toàn.
Nhà máy điện gió thứ 2 của cả nước đặt ở huyện đảo Lý Sơn vận hành bằng sức gió, có kết hợp máy phát điện diesel với tổng công suất 7MW, tổng vốn đầu tư gần 200 tỷ đồng. Dự án được chia làm 3 giai đoạn: giai đoạn 1 được thực hiện trong hai năm 2007, 2008 có công suất 2,5 MW, vốn đầu tư 80 tỷ đồng cung cấp cho 4.000 hộ dân với gần 20.000 nhân khẩu. Giai đoạn 2 nâng công suất lên 5MW thực hiện trong các năm 2008-2009 và giai đoạn 3 được thực hiện trong các năm 2009-2012 sẽ công suất lên trên 10MW.
Nhiều dự án điện gió rất lớn với mục tiêu hòa vào lưới điện Quốc gia vẫn đang được xúc tiến. Dự án xây dựng Nhà máy phong điện 3, tại khu kinh tế Nhơn Hội, tỉnh Bình Định với tổng vốn đầu tư hơn 35,7 triệu USD. Theo thiết kế, nhà máy được đầu tư xây dựng toàn bộ 14 tuabin, 14 máy biến áp đồng bộ cùng các trang thiết bị và dịch vụ kèm theo. Sản lượng điện hằng năm của nhà máy hoà vào lưới điện quốc gia đạt khoảng 55 triệu kWh sau khi nhà máy đi vào hoạt động cuối năm 2008.
Một dự án đầu tư rất lớn đang có thể trở thành hiện thực ở VN đó là xây dựng nhà máy điện gió có công suất phát điện 120 MW với vốn đầu tư 120 triệu USD (~2000 tỉ đồng) do tập đoàn EurOriont đầu tư chính. Để có một hình dung về con số này, hãy so sánh với thủy điện-thủy lợi Rào Quán ở Quảng Trị, vốn đầu tư 2000 tỉ đồng và công suất phát điện là 64MW.
Vậy, nhìn chung các dự án điện gió có suất đầu tư 1000 USD/kW, khả năng thu hồi vốn trong vòng 10 năm, giá thành điện không cao 5 UScents/kWh.Theo dự báo đến năm 2010, suất đầu tư nguồn điện bằng sức gió chỉ còn khoảng 700-800 USD/kW, giá thành 3,5 – 4,0 UScents/kWh. Với quy mô nhỏ thì đặc biệt hữu ích cho vùng sâu, vùng xa, hải đảo. Với quy mô lớn thì thường được phát triển ở những vùng trống, khô cằn ở Nam Trung bộ như Quảng Ngãi, Bình Định, Khánh Hòa…
2. Cuộc chạy đua về năng lượng gió
 Sản xuất máy phát điện gió Năm 2005, công suất phong điện toàn cầu tăng 24% (đạt 59.100 MW), nghĩa là tăng gấp 12 lần so với thập kỷ trước, khi đó công suất phong điện chỉ ở mức 5.000 MW. Gió là nguồn năng lượng phát triển nhanh nhất trên thế giới, với tốc độ tăng trưởng trung bình hàng năm 29% trong thập kỷ qua; cũng trong thời gian này, than tăng 2,5%/năm, năng lượng hạt nhân tăng 1,8%/năm, khí tự nhiên tăng 2,5%/năm va dầu tăng 1,7%/năm.
Ðức là nước sản xuất hơn một phần ba năng lượng gió trên toàn thế giới, tiếp theo là Mỹ và Tây Ban Nha. Cuộc cách mạng năng lượng gió ở Ðức bắt đầu năm 1991. Chương trình phát triển nguồn năng lượng tái tạo được Chính phủ Ðức thông qua và chính thức có hiệu lực từ tháng 4-2000. Hiện nay, ở Ðức có hàng chục công ty khai thác năng lượng từ sức gió, đứng đầu là Công ty Enercon. Hiệp hội Năng lượng gió của Ðức cho biết, tới năm 2010, năng lượng gió sẽ bảo đảm cung cấp khoảng 10% nhu cầu điện của nước này. Cơ quan Năng lượng Ðức đề ra mục tiêu đến năm 2015 sản lượng điện từ các nguồn năng lượng tái tạo chiếm 20% tổng sản lượng điện quốc gia, trong đó 35 nghìn MW điện được sản xuất từ sức gió.
 Lắp đặt tuốc-bin Ngày 18/8/2007, Công ty Công nghệ Điện sức gió Minh Dương Quảng Đông (Guangdong Mingyang Wind Power Technology Co., Ltd.) đã xuất xưởng chiếc máy phát điện bằng sức gió công suất 1,5 MW. Đây là lần đầu tiên Trung Quốc tự chế tạo được máy phát điện bằng sức gió công suất lớn như vậy và có quyền sở hữu trí tuệ hoàn toàn của Trung Quốc. Sản phẩm máy phát điện chạy bằng sức gió của công ty được thiết kế phù hợp với điều kiện khí hậu Trung Quốc, có khả năng chống được bão, bão cát và giá lạnh, giá thấp hơn ít nhất 20% so với giá sản phẩm cùng loại nhập khẩu hoặc sản xuất ở các xí nghiệp có vốn nước ngoài.
Nhìn nhận tốc độ tăng trưởng rất cao của năng lượng gió trên thế giới trong thời gian gần đây giúp chúng ta có cái nhìn lạc quan hơn về viễn cảnh sử dụng năng lượng gió trong nước nói chung và đặc biệt là ở Quảng Trị nói riêng.
3. Những dữ liệu khảo sát năng lượng gió Những dữ liệu khảo sát này nằm trong chương trình phát triển các nguồn năng lượng mới của Ngân Hàng thế giới: “The World Bank Asia Alternative Energy Program”. Thấy trước nhu cầu về năng lượng mới của các nền kinh tế, Worldbank đã cho điều tra bản đồ gió của nhiều khu vực trên thế giới với sự thực hiện của AWS TrueWind – một tổ chức nghiên cứu có 20 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực năng lượng tự tái tạo, đo đạc và mô hình hóa khí quyển. Ở đây chúng ta quan tâm đến hệ thống bản đồ tài nguyên gió của khu vực 4 nước: Việt Nam, Campuchia, Lào và Thái Lan.
 Bản đồ tài nguyên gió khu vực
Hệ thống bản đồ tài nguyên gió bao gồm bản đồ tổng thể vùng khảo sát và 18 bản đồ riêng cho mỗi vùng diện tích 400x400 km. Bản đồ cho thấy khả năng ứng dụng tài nguyên gió qui mô lớn ở các vùng núi ở miền trung và nam Việt Nam, trung Lào, trung và tây Thái Lan và một số vùng khác là từ mức tốt đến rất tốt. Thêm vào đó, vùng ven biển Nam bộ và Nam trung bộ có triển vọng đặc biệt về sử dụng năng lượng gió bởi không chỉ gió ở đây mạnh mà còn bởi rất gần các trung tâm dân cư. Xét về diện tích, 28000 km2 của Việt Nam (8,6% tổng diện tích) có gió rất tốt. Trong khi đó, con số này ở Campuchia là 345 km2 (0.2%), Lào là 6776 km2(2.9%), Thái Lan là 761 km2 (0.2%)
Bản đồ miêu tả tốc độ gió trung bình và mật độ năng lượng gió ở độ cao 65m(chiều cao thích hợp cho Turbin gió loại lớn) và tốc độ gió trung bình ở độ cao 30m (Cho Turbin gió loại nhỏ). Chú thích về tốc độ gió và mật độ năng lượng theo màu sắc cho bởi bảng sau:
 Bảng tra tốc độ và mật độ năng lượng gió theo sắc độ trên bản đồ Từ bản đồ cho thấy, Quảng Trị hoàn toàn có thể có mật độ năng lượng gió cao như vùng Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Thậm chí có thể cao nhất trong khu vực.
 Bản đồ gió chi tiết ở Quảng Trị
Trong vùng bản đồ này, dãy Trường Sơn chạy dọc biên giới Nam Lào và vùng Bắc Trung Bộ Việt Nam. Một số đỉnh cao trên 1800m. Do dãy Trường Sơn gần như vuông góc với hướng gió, một số chỏm núi có gió rất tốt (8.5-9.0 m/s) thậm chí lý tưởng (9.0-9.5 m/s). Hạn chế là việc đặt máy phát ở đây rất khó khăn. Tuy nhiên, vẫn có nhiều vùng rất tiềm năng, dễ tiếp cận, dễ đặt tuốc bin đó là các vùng đồi rộng cao từ 400-800m có tốc độ gió bình quân tốt(7.0-8.0 m/s). Cùng điều kiện như vậy, có thể tìm thấy ở nhiều chỏm nhỏ với độ cao từ 800-1200m đổ xuống sườn Đông của dãy Trường Sơn.
Đông Hà tuy được coi là họng gió của Quảng Trị nhưng lại không xuất hiện trên bản đồ tài nguyên gió này. 4. Thắp lên những hi vọng
Trong nỗ lực biến những điều kiện trước nay coi là khó khăn thành nét đặc trưng và tiến đến trở thành điểm mạnh của mình, việc sử dụng năng lượng gió là một cách làm có nhiều khả năng thành công. Chúng ta hoàn toàn có thể mơ ước đến hình ảnh các tuốc bin gió xuất hiện trên các sườn đồi từ Cam Lộ đến Đông Hà. Chúng có thể hoạt động hết công suất trong mùa gió Lào thổi mạnh để bù lượng điện thiếu hụt do thiếu nước tại các nhà máy thủy điện trong thời gian này.
Theo một báo cáo mới, trạm phong điện trên đảo Bạch Long Vĩ cho đến nay chỉ hoạt động được 20% công suất. Và chưa có một nhà máy điện năng lượng gió loại lớn nào của Việt Nam thực sự vận hành. Đó chính là lý do mà điện năng lượng gió chưa tạo ra được tiếng vang. Câu hỏi là liệu chúng ta có thể nhìn thấy trước được thành công của điện năng lượng gió để tiến hành khảo sát sớm hay không?
QP.
Nguồn tham khảo:
- http://icon.evn.com.vn
- http://www.nhandan.com.vn
- http://www.vnn.vn
- http://www.eec.moi.gov.vn
- http://www.enercon.de
- http://www.awstruewind.com
|